Rác thải nhựa là gì? Ô nhiễm trắng là gì? Tác hại của rác thải nhựa

07/02/2020

“Rác thải nhựa là gì?” “Ô nhiễm trắng là gì?” hiện đang là câu hỏi mà rất nhiều người quan tâm. Nhất là khi rác thải nhựa mang đến rất nhiều nguy hại môi trường và sức khỏe con người. Để giải quyết được thắc mắc này, hãy cùng An Phát Holdings tìm hiểu thật kỹ những vấn đề này trong bài viết sau đây!

1. Rác thải nhựa là gì? Rác thải nhựa dùng 1 lần là gì? 

1.1. Khái niệm về rác thải nhựa 

Rác thải nhựa là cụm từ dùng để chỉ chung những sản phẩm làm bằng nhựa đã qua sử dụng hoặc không được dùng đến và bị đem vứt bỏ. 

Rác thải nhựa bao gồm: túi nhựa, chai nhựa, cốc nhựa, ống hút nhựa, đồ chơi cũ bằng nhựa,… những sản phẩm này có đặc điểm là thời gian phân hủy lâu, có thể lên tới hàng trăm, hàng ngàn năm.

Chai nhựa chiếm phần lớn trong lượng rác thải nhựa hiện nay
Chai nhựa chiếm phần lớn trong lượng rác thải nhựa hiện nay   (Nguồn ảnh: Môi trường và đô thị)
Tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa đáng báo động
Tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa đáng báo động   (Nguồn ảnh: Tạp chí Hoa Kỳ)
Rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng
Rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng   (Nguồn ảnh: Học viện tài chính)

1.2. Rác thải nhựa dùng một lần 

Rác thải nhựa dùng một lần là những sản phẩm được làm bằng nhựa, sản xuất ra với mục đích chỉ dùng 1 lần rồi vứt bỏ. Đó có thể là cốc nhựa, thìa nhựa, nĩa nhựa, hộp xốp,… dùng 1 lần phục vụ quá trình sinh hoạt, sản xuất của con người. 

Theo báo Môi trường & Đô thị đưa tin, trong tổng số các loại rác thải nhựa thải ra môi trường thì có hơn 50% là từ đồ nhựa dùng 1 lần, và con số này đang không ngừng tăng lên mỗi ngày. 

Bởi đồ nhựa dùng 1 lần rất tiện ích với cuộc sống bận rộn vì tính nhanh, gọn, nhẹ, sau khi sử dụng chúng ta không cần mất công chùi rửa. Thế nhưng sự tiện lợi này đi kèm với nguy hại cực lớn cho môi trường và cả sức khỏe của chính chúng ta. 

Cốc nhựa dùng một lần được sử dụng nhiều nhất là ở các cửa hàng đồ uống, đồ ăn nhanh và tại các sự kiện, buổi dã ngoại…

Cốc nhựa dùng một lần được thải ra môi trường ngay sau khi sử dụng
Cốc nhựa dùng một lần được thải ra môi trường ngay sau khi sử dụng   (Nguồn ảnh: Tạp chí môi trường)
Nắp chai nhựa mất đến 100 - 500 năm mới có thể phân hủy
Nắp chai nhựa mất đến 100 – 500 năm mới có thể phân hủy   (Nguồn ảnh: tieudungvne.mediacdn.vn)

2. Ô nhiễm rác thải nhựa là gì? 

2.1 Khái niệm về ô nhiễm rác thải nhựa 

Ô nhiễm rác thải nhựa (ô nhiễm chất dẻo) là hiện tượng tích tụ các đồ nhựa trong môi trường và gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sống, sức khỏe con người và động vật.

2.2. Khái niệm ô nhiễm trắng 

Khái niệm “ô nhiễm trắng” có lẽ còn khá xa lạ với nhiều người, tuy nhiên đây là cụm từ được các nhà khoa học dùng để gọi tên loại ô nhiễm do túi nilon gây ra cho môi trường.

Nếu sau khi sử dụng túi nilon con người xử lý không đúng cách mà thải ra môi trường thì sẽ gây ra ô nhiễm trắng.

Ô nhiễm trắng mang đến rất nhiều hệ lụy khôn lường
Ô nhiễm trắng mang đến rất nhiều hệ lụy khôn lường   (Nguồn ảnh: ecostrawsgreen.com)

3. Thực trạng rác thải nhựa ở Việt Nam 

3.1. Tình trạng sản xuất và tiêu thụ nhựa tại Việt Nam: 

Việt Nam hiện đang là một trong những quốc gia có lượng tiêu thụ nhựa trong cuộc sống hằng ngày cao hàng đầu thế giới. 

Báo cáo của Hiệp hội nhựa Việt Nam cho biết vào năm 2015, Việt Nam đã sản xuất và tiêu thụ đến 5 triệu tấn nhựa. Con số tiêu thụ này đã tăng rất mạnh trong giai đoạn 1990 – 2018, nếu như năm 1990, mỗi người Việt Nam tiêu thụ 3,8 kg nhựa/năm thì đến năm 2018 con số này đã lên đến 41,3 kg nhựa/năm. 

3.2. Thực trạng rác thải nhựa tại Việt Nam:

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên & Môi trường thì mỗi năm, Việt Nam thải ra môi trường 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, trong đó có 0,28 triệu – 0,73 triệu tấn thải ra biển (tức là chiếm khoảng 6% tổng rác thải nhựa ra biển của toàn thế giới).

Đơn cử như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa và nilon. Trong đó, cứ 4.000 – 5.000 tấn rác thải mỗi ngày thì đã có 7% – 8% là rác thải nhựa, nilon.

Với thực trạng xả rác thải nhựa như vậy, chẳng mấy chốc Việt Nam sẽ chìm trong biển rác nhựa và phải đối mặt với nguy cơ “ô nhiễm trắng” trầm trọng.

Một báo cáo tại Hội nghị Davos Thụy Sĩ cho biết, với tình trạng này thì đến năm 2050 lượng rác thải nhựa thải trên biển sẽ nhiều hơn cả lượng cá
Một báo cáo tại Hội nghị Davos Thụy Sĩ cho biết, với tình trạng này thì đến năm 2050 lượng rác thải nhựa thải trên biển sẽ nhiều hơn cả lượng cá   (Nguồn ảnh: townsquare.media)

3.3. Thực trạng xử lý, tái chế rác thải nhựa tại Việt Nam:

Việc xử lý, tái chế rác thải nhựa ở Việt Nam còn nhiều yếu kém, lạc hậu và có nhiều hạn chế khi có đến 90% rác thải nhựa được xử lý theo cách chôn, lấp, đốt và chỉ có 10% còn lại là được tái chế (Theo ông Đặng Huy Đông – Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Trong khi việc xử lý theo cách chôn, lấp, đốt có rất nhiều nhược điểm, gây hại cho môi trường, con người. 

Những vấn đề mà việc xử lý, tái chế rác thải nhựa gặp phải có thể nhắc đến: 

  • Lĩnh vực xử lý và tái chế chất thải nhựa ở nước ta chưa phát triển, quy mô còn nhỏ lẻ, diễn ra chủ yếu ở một số doanh nghiệp nhỏ. Những đơn vị này có vốn đầu tư hạn chế, công nghệ đã lỗi thời, thiếu kế hoạch… nên hiệu quả chưa có. 
  • Cùng với đó, người dân thiếu ý thức trong việc phân loại rác thải ngay tại nguồn gây nhiều khó khăn cho phân loại, xử lý và tái chế. Như trong 3.000 tấn rác đem đi tái chế ở thành phố Hồ Chí Minh thì chỉ thu được 50 – 60 tấn nhựa tái sinh chất lượng thấp (Theo thống kê của Hiệp hội nhựa Việt Nam).
Xử lý, tái chế rác thải nhựa ở Việt Nam quy mô còn nhỏ lẻ
Xử lý, tái chế rác thải nhựa ở Việt Nam quy mô còn nhỏ lẻ   (Nguồn ảnh: Môi trường và đô thị)

4. Tác hại, hậu quả của rác thải nhựa đến môi trường 

Chính vì tình hình rác thải nhựa đang lên đến mức báo động như trên, thì tác hại mà chúng gây ra cho môi trường cũng không hề nhỏ. Cụ thể:

  • Rác thải nhựa rất khó bị phân huỷ trong môi trường tự nhiên. Mỗi loại chất nhựa có số năm phân huỷ khác nhau với thời gian rất dài, hàng trăm năm có khi tới hàng nghìn năm. Đơn cử theo thông tin từ báo Môi trường & Đô thị thì: chai nhựa phân hủy sau 450 năm – 1000 năm; ống hút, nắp chai sẽ phân hủy sau 100 năm – 500 năm; bàn chải đánh răng phân hủy sau 500 năm… 
  • Các loài động vật khi ăn phải rác thải nhựa có thể chết, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng, gây mất cân bằng sinh thái.
  • Rác thải nhựa không được xử lý đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến không khí và môi trường nước: 
  • Khi đốt, rác thải nhựa sẽ sinh ra chất độc đi-ô-xin, furan gây ô nhiễm không khí, gây ngộ độc, ảnh hưởng đến tuyến nội tiết, làm giảm khả năng miễn dịch, gây ung thư,… 
  • Khi chôn lấp, rác thải nhựa sẽ làm cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng và ngăn cản quá trình khí oxy đi qua đất, gây tác động xấu đến sự sinh trưởng của cây trồng. Hơn nữa, nó có thể làm ô nhiễm nguồn nước, gây ra cái chết của các vi sinh vật có lợi cho cây ở dưới lòng đất. 
  • Rác thải nhựa gây ra tình trạng “ô nhiễm trắng” tại các điểm du lịch, ảnh hưởng đến không gian nghỉ ngơi và thư giãn của con người…
Đốt rác thải nhựa sẽ gây ảnh hưởng đến không khí
Đốt rác thải nhựa sẽ gây ảnh hưởng đến không khí   (Nguồn ảnh: Iielts Planet)

5. Các doanh nghiệp, tổ chức hưởng ứng phong trào chống rác thải nhựa 

Trên thế giới cũng như ở Việt Nam đã có nhiều doanh nghiệp, tổ chức kêu gọi và hưởng ứng phong trào chống rác thải nhựa bằng rất nhiều cách như: 

  • Đẩy mạnh khâu tuyên truyền và thuyết phục người dân hạn chế dùng đồ nhựa, đặc biệt là đồ nhựa một lần. 
  • Khuyến khích sử dụng đồ dùng nhiều lần, đồ có nguồn gốc thiên nhiên như tre, sậy, lá chuối thay thế cho đồ nhựa
  • Kêu gọi người dân vất rác đúng nơi quy định, chủ động phân loại rác ngay từ nguồn.
  • Phát động phong trào kêu gọi người dân chung tay dọn rác.
  • Sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường thay thế cho nhựa…

Trong đó, Tập đoàn An Phát Holdings là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất ra các sản phẩm thân thiện môi trường ở Việt Nam. Tập đoàn An Phát Holdings đã triển khai các dự án đầu tư vào bao bì thân thiện với môi trường với mong muốn đem lại những giá trị bền vững cho con người và môi trường.

An Phát Holdings là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất ra các sản phẩm thân thiện môi trường ở Việt Nam
An Phát Holdings là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất ra các sản phẩm thân thiện môi trường ở Việt Nam

5.1 Tập đoàn An Phát Holdings tiên phong nghiên cứu áp dụng công nghệ xanh vào các sản phẩm

Với định hướng phát triển này, tập đoàn An Phát Holdings đã tập trung nghiên cứu và phát triển thành công nhãn hiệu AnEco – sản phẩm sinh học phân hủy hoàn toàn thân thiện với sức khỏe người dùng và cả môi trường. 

Các sản phẩm của AnEco có nguồn gốc từ tinh bột ngô và thời gian phân hủy ngắn chỉ 6 tháng – 1 năm trong môi trường chôn lấp thông thường hoặc ủ công nghiệp. Khi phân hủy chúng sẽ cho ra khí CO2, nước và mùn, đảm bảo thân thiện với môi trường.

Sử dụng các sản phẩm tự huỷ của Aneco thuộc tập đoàn An Phát Holdings để hạn chế ô nhiễm rác thải nhựa
Sử dụng các sản phẩm tự huỷ của Aneco thuộc tập đoàn An Phát Holdings để hạn chế ô nhiễm rác thải nhựa

Hiện các sản phẩm mang nhãn hiệu AnEco rất đa dạng, phong phú từ túi có quai, túi shopping, túi đựng rác đến dao, thìa, nĩa, cốc, ống hút, găng tay… đáp ứng được hầu hết các nhu cầu sử dụng của khách hàng.

Qua bài viết trên, chắc hẳn bạn đã giải đáp được thắc mắc rác thải nhựa là gì, thực trạng, tác hại và các phương thức góp phần chống lại rác thải nhựa rồi. Quan trọng là khi biết được những thông tin này, chúng ta cần nhận ra mối nguy hại và bắt đầu thay đổi từ chính thói quen tiêu dùng của mình.